Je eet ongeveer hetzelfde, beweegt nog steeds en toch lijkt je lichaam te veranderen. Misschien heb je al gehoord dat aankomen ‘erbij hoort’, maar daar heb je weinig aan als je wilt begrijpen wat er gebeurt. Onderzoek laat zien dat de lichaamssamenstelling rond de overgang meetbaar verandert. Er komt gemiddeld sneller vetmassa bij, terwijl de vetvrije massa tijdens deze periode juist kan afnemen.

Wat er in je lichaam verandert

Onderzoekers Greendale, Sternfeld, Huang en collega’s volgden voor de SWAN-studie uit 2019 1.246 vrouwen over een periode van zestien jaar. Voor de overgang nam de vetmassa gemiddeld met 0,25 kilo per jaar toe en de vetvrije massa met 0,06 kilo per jaar. Tijdens de overgang versnelde de toename van vetmassa naar 0,45 kilo per jaar, terwijl de vetvrije massa gemiddeld met 0,06 kilo per jaar afnam. Ongeveer anderhalf jaar na de laatste menstruatie stabiliseerde dit beeld.

Die cijfers zijn gemiddelden uit een grote groep. Ze voorspellen dus niet wat er bij jou persoonlijk gebeurt. Ze laten wel zien dat de vraag ‘waarom kom ik aan in de overgang?’ een meetbare achtergrond heeft. Je lichaamssamenstelling kan in deze periode anders veranderen dan daarvoor.

Waarom het vet zich anders verdeelt

Veel vrouwen merken rond de overgang dat hun lichaam er anders uit gaat zien, ook als hun gewicht niet spectaculair verandert. Vooral de buik valt dan vaak op. De SWAN-studie beschrijft veranderingen in lichaamssamenstelling rond deze periode. Daardoor is alleen naar het getal op de weegschaal kijken al snel te simpel.

Een broek kan bijvoorbeeld anders zitten terwijl je gewicht nauwelijks verschuift. Andersom kan je gewicht wat oplopen zonder dat één losse meting vertelt waar dat verschil vandaan komt. Kijk daarom liever naar een langere periode. Gewicht, kleding en omtrek geven samen meer informatie dan één ochtend op de weegschaal.

Waarom steeds minder eten weinig oplost

Als afvallen in de overgang niet lukt, is de eerste reactie vaak: dan moet ik gewoon nog minder eten. Daarmee kijk je alleen naar één kant van het verhaal. De studie hierboven laat namelijk ook zien dat de vetvrije massa tijdens de overgang gemiddeld afnam. Alleen minder eten zegt niets over het behouden en gebruiken van die massa.

Daarom is het nuttiger om ook te kijken naar wat je lichaam kan. Kun je sterker worden of je huidige kracht behouden? Beweeg je regelmatig en past je manier van eten bij je normale week? Zo verschuift de aandacht van steeds minder eten naar een aanpak die je ook daadwerkelijk kunt blijven uitvoeren.

Wat krachttraining hier doet

Krachttraining draait in deze situatie vooral om je spieren blijven gebruiken. Je geeft ze weerstand en bouwt oefeningen stap voor stap op. Het doel hoeft daarbij niet te zijn om tijdens iedere training zo veel mogelijk calorieën te verbranden. Sterker worden en spiermassa behouden zijn minstens zo logisch om naar te kijken.

Bij personal training in Enschede train je bij Fit Met Elkaar altijd onder begeleiding van een trainer. Dat betekent dat je niet zelf hoeft uit te zoeken welke oefeningen je moet doen of hoe je de belasting opbouwt. Je kunt rustig beginnen vanaf het niveau waarop je nu zit.

Wie liever met anderen traint, kan kiezen voor small group training. Ook daar is een trainer aanwezig en duurt een training 45 minuten. Welke vorm beter bij je past, hangt vooral af van hoeveel begeleiding je prettig vindt en hoe je graag traint.

Wat realistisch is om te verwachten

De cijfers uit de SWAN-studie hebben ook een geruststellende kant. De veranderingen bleven volgens het onderzoek niet eindeloos in hetzelfde tempo doorgaan. Ongeveer anderhalf jaar na de laatste menstruatie stabiliseerde het beschreven beeld. Dat maakt het onnodig om te denken dat je lichaam vanaf nu alleen maar verder van je af komt te staan.

Je doel mag daarom breder zijn dan een bepaald getal op de weegschaal. Kracht behouden, regelmatig bewegen en een manier van trainen vinden die in je week past zijn ook duidelijke doelen. Je kunt die bovendien volgen zonder iedere ochtend te bepalen of de dag geslaagd is op basis van je gewicht.

Bij Fit Met Elkaar kun je bijvoorbeeld kiezen voor het programma van 90 dagen met begeleiding van A tot Z. Voor wie liever rustiger begint, is er ook seniorenfit. Tijdens een kennismaking kun je bespreken welke trainingsvorm aansluit bij waar jij nu staat.

Wanneer ga je naar de huisarts?

De overgang kan samenvallen met allerlei veranderingen, maar een trainer kan niet beoordelen waar een klacht medisch vandaan komt. Heb je klachten, maak je je zorgen of twijfel je of sporten verstandig is, neem dan contact op met je huisarts. Die kan jouw persoonlijke situatie beoordelen.

Dat geldt ook wanneer je gewicht snel verandert zonder duidelijke verklaring. Ga dan niet zelf zoeken naar een diagnose of behandeling op basis van informatie op internet. Een medische vraag hoort bij een arts. Daarna kun je altijd bekijken welke vorm van bewegen bij jouw situatie past.

Veelgestelde vragen over afvallen in de overgang

Waarom kom ik aan in de overgang?

Waarom je aankomt in de overgang kan samenhangen met veranderingen in je lichaamssamenstelling. In de SWAN-studie uit 2019 nam de vetmassa tijdens de overgang gemiddeld sneller toe, terwijl de vetvrije massa gemiddeld afnam. Hoe dit bij jou verloopt verschilt per persoon. Kijk daarom naar je ontwikkeling over een langere periode.

Hoe val je af in de overgang?

Hoe je afvalt in de overgang laat zich niet vangen in één speciaal overgangsdieet. Kijk naar je voeding, dagelijkse beweging en krachttraining als onderdelen van hetzelfde plaatje. Steeds strenger eten is niet automatisch de beste volgende stap. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, bespreek die dan met je huisarts.

Waarom krijg ik buikvet in de overgang?

Waarom je meer buikvet in de overgang opmerkt, hangt samen met veranderingen die rond deze levensfase in de lichaamssamenstelling kunnen optreden. De verdeling van vet kan veranderen, waardoor je lichaam anders oogt terwijl de weegschaal maar een deel van het verhaal vertelt. Bij snelle of onverklaarbare veranderingen is je huisarts de juiste persoon om mee te kijken.

Helpt krachttraining in de overgang?

Krachttraining in de overgang helpt je om je spieren gericht te blijven gebruiken en je kracht te trainen. Dat is relevant in een periode waarin onderzoek gemiddeld een afname van vetvrije massa laat zien. Zie krachttraining vooral als onderdeel van regelmatig bewegen. Verwacht geen vast resultaat of vaste termijn die voor iedere vrouw hetzelfde is.

Veelgestelde vragen over Fit Met Elkaar

Begeleiden jullie vrouwen in de overgang?

Vrouwen in of rond de overgang kunnen bij Fit Met Elkaar terecht voor begeleid sporten. Je traint er altijd onder begeleiding van een trainer en kunt kiezen uit verschillende trainingsvormen. Tijdens een gratis kennismaking bespreek je waar je nu staat en wat je met sporten wilt bereiken. Medische vragen bespreek je met je huisarts.

Kan ik bij Fit Met Elkaar in een kleine groep trainen?

Je kunt bij Fit Met Elkaar in een kleine groep trainen via small group training. Deze trainingen duren 45 minuten en staan onder begeleiding van een trainer. Dat kan prettig zijn wanneer je samen met anderen wilt sporten en toch begeleiding wilt. Welke trainingsvorm bij je past, kun je tijdens een kennismaking bespreken.

Hoe vaak train je bij Fit Met Elkaar?

Hoe vaak je bij Fit Met Elkaar traint hangt af van de gekozen trainingsvorm en de afspraken die je maakt. Trainingen worden in overleg ingepland en hoeven niet iedere week op hetzelfde tijdstip plaats te vinden. Voor personal training kan dat tussen 06:00 en 22:00. Zo kun je de planning bespreken rond je eigen agenda.

Kan ik beginnen als ik jaren niet gesport heb?

Je kunt bij Fit Met Elkaar beginnen als je jarenlang weinig of niet hebt gesport. Je traint altijd onder begeleiding, waardoor je oefeningen niet eerst zelf hoeft uit te zoeken. De trainer kan samen met je kijken waar je op dat moment staat. Bij klachten of twijfel over sporten bespreek je eerst met je huisarts wat verstandig is.

Kijk naar meer dan alleen de weegschaal

Afvallen in de overgang kan anders verlopen dan je gewend was, en onderzoek laat zien dat de lichaamssamenstelling in deze periode echt verandert. Richt je daarom ook op kracht, regelmatig bewegen en een aanpak die bij je leven past. Wil je bekijken welke begeleiding daarbij aansluit? Dan kun je bij Fit Met Elkaar een gratis kennismaking inplannen en rustig bespreken waar je wilt beginnen.